Apa Itu Belanjawan? Maksud Belanjawan Negara dan Fungsinya

Apakah komponen utama sesebuah belanjawan?

Komponen utama sesebuah belanjawan ialah hasil, belanja mengurus, belanja pembangunan dan baki fiskal, iaitu defisit atau lebihan. Hasil ialah wang yang dikutip Kerajaan terutamanya melalui cukai, manakala perbelanjaan dibahagikan kepada dua jenis perbelanjaan Kerajaan. Selain itu, jurang antara hasil dan perbelanjaan menentukan sama ada Kerajaan perlu meminjam. Cara paling mudah memahami apa itu belanjawan ialah melihat angka bagi setiap komponen. Akta 850 pula mentakrifkan tahun kewangan sebagai tempoh 12 bulan yang berakhir pada 31 Disember.

Jumlah RM459.8 bilion ialah gabungan belanja mengurus dan belanja pembangunan Persekutuan. Namun, buku Anggaran Perbelanjaan Persekutuan mencatat RM461.84 bilion kerana memasukkan Simpanan Luar Jangka RM2 bilion. Tambahan pula, Kementerian Kewangan menyebut RM510 bilion sebagai kekuatan fiskal keseluruhan, termasuk pelaburan GLIC, awam-swasta dan badan berkanun. Oleh itu, laman ini menggunakan RM459.8 bilion sebagai angka utama kerana angka itu hanya meliputi perbelanjaan Persekutuan.

Siapa yang menyediakan belanjawan di Malaysia?

Belanjawan Malaysia disediakan oleh Kementerian Kewangan dan dibentangkan oleh Menteri Kewangan di Dewan Rakyat. Bagi Belanjawan 2027, pembentangnya ialah Anwar Ibrahim selaku Perdana Menteri dan Menteri Kewangan. Bagi sesiapa yang bertanya apa itu belanjawan dari sudut institusi, jawapannya melibatkan dua institusi utama, iaitu Kementerian Kewangan dan Parlimen.

Sebelum pembentangan, Kementerian Kewangan menjalankan libat urus dengan orang ramai, perniagaan dan pemegang taruh. Sebagai contoh, Majlis Libat Urus Belanjawan 2027 diadakan pada 18 Ogos 2026 dengan hampir 400 peserta. Pada tarikh yang sama, Kenyataan Prabelanjawan 2027 dikeluarkan dan Portal Cadangan Belanjawan 2027 dilancarkan. Di samping itu, panduan berasingan menerangkan cara orang awam menyumbang cadangan melalui portal itu.

Seterusnya, anggaran setiap kementerian dan jabatan disusun dalam buku Anggaran Perbelanjaan Persekutuan yang diterbitkan oleh Kementerian Kewangan. Akhirnya, setiap peringkat proses belanjawan hingga kelulusan Parlimen dihuraikan dalam panduan khusus.

Apakah asas Perlembagaan bagi belanjawan?

Asas Perlembagaan bagi belanjawan terletak dalam Perkara 96 hingga 104 Perlembagaan Persekutuan (pautan luar, tetingkap baharu), di bawah Bahagian VII tentang peruntukan kewangan. Perkara-perkara ini menetapkan cara hasil dikutip, disimpan dan dibelanjakan oleh Persekutuan.

Teks Perlembagaan dalam Bahasa Melayu ialah terjemahan, manakala teks bahasa Inggeris ialah teks sahih di bawah Perkara 160B. Di samping itu, Akta Kewangan Awam dan Tanggungjawab Fiskal 2023 (Akta 850) berkuat kuasa mulai 1 Januari 2024. Akta itu menetapkan sasaran fiskal, termasuk defisit tidak melebihi 3% daripada KDNK dan hutang tidak melebihi 60%. Sementara itu, Akta Tatacara Kewangan 1957 (Akta 61) mengatur akaun Hasil, Pinjaman dan Amanah dalam Kumpulan Wang Disatukan.

Mengapa belanjawan penting kepada rakyat?

Belanjawan penting kepada rakyat kerana dokumen itu menentukan jumlah bantuan, subsidi, cukai dan projek awam bagi tahun berikutnya. Sebagai contoh, Belanjawan 2027 memperuntukkan lebih RM80 bilion untuk subsidi, bantuan dan insentif. Daripada jumlah itu, subsidi bahan api dijangka kekal tinggi pada kira-kira RM40 bilion. Selain itu, peruntukan bantuan tunai sara hidup dan SARA meningkat kepada RM16 bilion berbanding RM15 bilion pada 2026.

Belanjawan juga menentukan peruntukan sekolah, hospital dan jalan raya melalui belanja pembangunan. Di samping itu, Tinjauan Fiskal 2027 menyatakan bahawa keyakinan pasaran dan kredibiliti fiskal negara amat sensitif kepada pinjaman Kerajaan. Oleh itu, perkembangan defisit, iaitu keadaan apabila perbelanjaan melebihi hasil, dipantau melalui sasaran Akta 850. Bagi memahami dari mana hasil Kerajaan datang, rujuk pecahan cukai langsung, cukai tidak langsung dan hasil bukan cukai.

Apakah dokumen yang diterbitkan bersama belanjawan?

Dokumen utama yang diterbitkan bersama belanjawan ialah Ucapan Belanjawan, Laporan Tinjauan Ekonomi, Tinjauan Fiskal dan Anggaran Perbelanjaan Persekutuan. Bagi Belanjawan 2027, Laporan Tinjauan Ekonomi dan Tinjauan Fiskal diterbitkan pada 9 Oktober 2026 bersama Ucapan Belanjawan 2027 (pautan luar, tetingkap baharu). Malah, bagi pelajar yang mengkaji apa itu belanjawan, dokumen ini ialah sumber utama yang paling tepat.

Selain itu, Rang Undang-Undang Perbekalan 2027 (D.R.25/2026) dibentangkan untuk bacaan kali pertama di Dewan Rakyat pada 6 Oktober 2026. Semua dokumen Kementerian Kewangan boleh dimuat turun di Portal Belanjawan (pautan luar, tetingkap baharu). Sementara itu, ringkasan laporan yang dibentangkan bersama belanjawan tersedia dalam panduan tinjauan ekonomi.

Bagaimana belanjawan memberi kesan kepada isi rumah?

Belanjawan memberi kesan kepada isi rumah melalui bantuan tunai, subsidi, perubahan cukai dan dasar gaji yang diumumkan. Dari sudut isi rumah, jawapan kepada apa itu belanjawan ialah senarai keputusan yang mempengaruhi pendapatan dan perbelanjaan harian. Sebagai contoh, Belanjawan 2027 mencadangkan pelepasan cukai individu dinaikkan daripada RM9,000 kepada RM12,000 bagi Tahun Taksiran 2027.

Selain itu, gaji minimum akan dinaikkan daripada RM1,700 kepada RM2,000 mulai Jun 2027, kecuali bagi PMKS dengan jualan bawah RM50 juta. Namun, langkah cukai masih berstatus cadangan sehingga Rang Undang-Undang Kewangan diluluskan Parlimen. Tambahan pula, kelayakan dan tarikh setiap bantuan tertakluk kepada pekeliling agensi pelaksana. Malah, had subsidi bersasar seperti BUDI95 sebanyak 300 liter sebulan turut dinyatakan dalam Ucapan Belanjawan 2027.

Untuk gambaran penuh, rujuk contoh terkini: Belanjawan Malaysia 2027 dan contoh: inti pati Belanjawan 2027. Seterusnya, gunakan alat semakan untuk lihat langkah yang berkaitan dengan anda mengikut umur, pendapatan dan pekerjaan.

Apakah istilah belanjawan yang perlu diketahui?

Istilah yang paling kerap muncul dalam dokumen belanjawan ialah hasil, belanja mengurus, belanja pembangunan, defisit fiskal, KDNK dan Rang Undang-Undang Perbekalan. Memahami apa itu belanjawan juga memerlukan pengetahuan tentang istilah asas ini.

Selain itu, ramai pembaca keliru tentang istilah belanjawan yang betul, dan panduan khas menerangkan perkataan yang betul. Akhirnya, senarai lengkap terdapat dalam glosari istilah kewangan Kerajaan yang disusun dari A hingga Z.